|
مردووي قةرزاري رةمةزان
زاناو شةرعناسان لةسةر ئةوة كؤن كة هةر كةس مرد بيَت و قةرزي نويَذي لةسةر بيَت ، كةس لة خزم و بيَطانةي بؤيان نيية بؤي بدةنةوة . واتة لة جياتي ئةو نويَذةكان بكةنةوة . هةروةها لةسةر ئةوةش يةك دةنطن كة ئةطةر كةسيَكي زيندوو نةيتواني بةرِؤذوو بيَت ، كةس لة خزم و بيَطانةي ناتوانن لة جياتي ئةو بةرِؤذوو ببن . بةلآم ئةطةر مردوو قةرزاري رؤذوو بوو بوو ، ئةوة ناكؤكيةكي لةسةرة : ـ ئةطةر ئةو كاتةي خؤي لة ذياندا مابوو ، دةيتواني بةرِؤذوو بيَت ئةوة : جمهوري ثيَشةوايان ئيمامي ئةبو حةنيفةو ماليك و راي زانراوي ئيمامي شافيعي لةسةر ئةوةية كة لةجياتي ئةو بةرِؤذوو نابنةوة ، بةلآم لة جيَي هةر رؤذيَكي قةرزي ، ( مودد ) يَك خؤراك كةفارةت دةدةن . ئيمامي ئةبو حةنيفة دةفةرمويَ : نيو ساع ( سيَ ضارةكي ثةرداخيَك ) طةنم يان ساعيَك لة دانةويَلَةي تر . ( دةكاتةوة ذةمة خواردنيَكي مام ناوةندي ضيَشتخانةي بازارِي زةماني ئيَمة ) . مةزهةبي شافيعي دةفةرمويَ : باشترة سةرثةرشتيار ( وةلي ) يةكةي رؤذةكاني بؤ بطريَتةوةو طةردني ئازاد كات و ئيتر كةفارةت ثيَويست ناكات . ( مةبةستيش لة سةرثةرشتيار خزم و كةس و كارة نزيكةكانين ، ض ئةوانةي ميراتي دةطرن ض غةيري ئةوان ) .. دةلَيَن :ئةطةر بيَطانةيةكيش بة ئيزني سةرثةرشتيارةكاني بؤي طرتةوة ، هةر جائيزةو قةرزةكة لة كؤلَ مردووةكة دةبيَتةوة .. ضونكة ئيمامي ئةحمةد و بوخاري و موسليم لة خاتوو عائيشةوة ـ خوا ليَي رازي بيَت ـ طيَرِاويانةتةوة كة ثيَغةمبةر r فةرموويةتي : ( مَنْ ماتَ ، وعليهِ صيامٌ ، صامَ عنهُ وليُّهُ . زاد البزّار لفظ : ( إن شاء) (1) (2 ) واتة : هةر كةس مردو قةرزاري رؤذوو بوو ، سةرثةرشتياراني بؤي دةطرنةوة ، ئةطةر حةز كةن .. ئيمامي ئةحمةدو خاوةن سونةنةكان ( ئةو ئيمامانةن كة كتيَبيَ حةديسيان بة ناوي السنن نووسيوة )لة ئيبنو عةبباسةوة ـ خوا ليَي رازي بيَت ـ دةطيَرِنةوة كة كابرايةك هاتة خزمةت ثيَغةمبةر R و ثرسي : ( يا رسولَ اللّهِ ، إنَّ أمِّي ماتَتْ ، وعليها صِيامُ شَهْرِ ، أفأقْضِيهِ عنها ؟ فقالَ : لَو كانَ على أمِّكَ دَيْنٌ، أكُنْتَ قاضِيهِ؟ قالَ : نَعَمْ . قال : فَدَينُ اللّهِ أحَقُّ أنْ يُقْضَى(3) واتة : دايكم كة مرد مانطيَكي رةمةزان قةرزار بوو ، ئايا بؤي بطرمةوة . فةرمووي : ئةطةر دايكت قةرزيَكي لةسةر بواية بؤت دةدايةوة ؟ ووتي : بةلَيَ . فةرمووي : دة قةرزي خواي طةورة حةقترة بدريَتةوة . ئيمامي نةوةوي دةفةرمويَ : ئةمة ( كة دةبيَت سةرثةرشتياراني مردوو قةرزي رؤذووي بؤ بدةنةوة ) راو بؤضووني مامؤستايان و ثيَشةواياني مةزهةبي ئيَمةية ، ئةوانةي كة شارةزاي حةديس و شةرعن .. .......................................
(1)
سندها حسن. بل الزيادة ضعيفة منكرة؛ فإن مدارها على ابن لَهيعة وهو ضعيف. تمام
المنة (427) .
|